Chiến thuật Gegen-pressing được xem như triết lý về sự chủ động, nơi việc giành lại bóng ngay khi mất được xem là phát súng đầu tiên cho đợt tấn công mới. Cùng Kèo Bóng Đá tìm hiểu cách thức vận hành, lý do phong cách chơi bóng này lại được nhiều câu lạc bộ danh tiếng áp dụng trong bài viết sau nhé!
Chiến thuật Gegen-pressing là gì và nguồn gốc từ đâu?
Gegen-pressing trong tiếng Đức có nghĩa là phản áp lực, đây là chiến thuật bóng đá mà trong đó, một đội bóng vừa để mất bóng ngay lập tức sẽ thực hiện gây áp lực cho đối phương để thực hiện đợt tấn công mới.
Thay vì lùi lại để tổ chức phòng ngự theo truyền thống, đội áp dụng Gegen-pressing sẽ nỗ lực đoạt bóng ngay ở phần sân đối phương. Mục tiêu hướng đến đó là tận dụng khoảnh khắc hỗn loạn của đối thủ – khi họ đang trạng thái phòng ngự sang tấn công và chưa kịp ổn định vị trí để tung ra đòn trừng phạt chớp nhoáng.
Mầm mống của Gegen-pressing bắt nguồn từ những thập niên 70 của thế kỷ XX với lối đá Bóng đá tổng lực của Johan Cruyff. Sau đó nó được tiếp nối bởi Ralf Rangnick và hoàn thiện bởi Julian Nagelsmann, Jurgen Klopp…
Thực tế chiến thuật này có nhiều biến thể khác nhau tùy theo từng HLV áp dụng, bao gồm: Pressing tập trung vào người cầm bóng, Pressing vào khoảng không, Pressing theo tuyến chuyền bóng, pressing tổng lực…
Điểm danh những nguyên tắc cốt lõi của chiến thuật Gegen-pressing
Để có hệ thống Gegen-pressing vận hành mượt mà, trơn tru và hiệu quả nhất thì toàn thể đội bóng của kèo bóng đá nhà cái sẽ cần tuân thủ 3 nguyên tắc vàng. Bao gồm:
Quy tắc 5 giây đặc biệt
Với những đội bóng chơi Pressing tầm cao thì quy tắc 5 giây được coi là kim chỉ nam. Ngay sau khi bị mất bóng, những cầu thủ ở gần bóng nhất ngay lập tức phải tiến hành vây ráp đối phương trong 5s đầu tiên.
Theo chiến thuật Gegen-pressing, nếu không thể giành lại bóng trong thời gian này thì đội hình mới bắt đầu lùi về hoặc chuyển sang sơ đồ phòng ngự khu vực để bảo vệ khung thành của mình an toàn.
Thu hẹp không gian
Gegen-pressing không chỉ là lúc nào cũng chạy theo bóng mà nó như nghệ thuật thu hẹp không gian chơi bóng của đối thủ. Các cầu thủ liên tục di chuyển đồng bộ nhằm mục đích cắt đứt đường chuyền ngắn, buộc đối phương bị lúng túng trong khâu xử lý hoặc thực hiện pha chuyền dài thiếu chính xác.
Sự đồng bộ và tâm lý chiến
Chiến thuật này đòi hỏi tinh thần kỷ luật và sự hy sinh cao. Chỉ cần một cầu thủ “lười biếng” không thực hiện áp sát thì toàn bộ hệ thống sẽ bị bẻ gãy. Do vậy mỗi chân sút cần luôn duy trì tư duy – khoảnh khắc mất bóng chính là thời điểm vàng tốt nhất tấn công.
Tại sao chiến thuật Gegen-pressing lại cực kỳ hiệu quả?
Không phải tự nhiên mà Gegen-pressing được coi là vũ khí tối thượng của những CLB muốn lật đổ sự thống trị của lối chơi Tiki-Taka kiểm soát bóng. Hiệu quả của chiến thuật này đến từ những lỗ hổng trong quá trình chuyển trạng thái:
Tận dụng thời điểm vàng của hỗn loạn
Ở bóng đá thì khoảnh khắc nguy hiểm nhất của một đội tuyển không phải khi phòng ngự mà là lúc họ vừa đoạt được bóng. Bởi lúc này họ sẽ tập trung vào việc tìm kiếm địa chỉ mới để chuyền bóng hoặc thoát ra khu vực tranh chấp.
Để tổ chức tấn công, tiền vệ và hậu vệ biên phải lập tức di chuyển rộng ra, mở rộng không gian. Nếu chiến thuật Gegen-pressing được thực hiện ngay lúc này, đối thủ sẽ bị bắt bài khi đội hình đang dang dở, chưa kịp định hình khối phòng ngự cũng như chưa sẵn sàng cho đợt tấn công bài bản.
Thu hẹp cự ly dứt điểm đến khung thành đối phương
Thay vì phải giành bóng ở sân nhà, vượt 60 – 70m cùng 2 – 3 lớp phòng ngự thì Gegen-pressing giúp CLB có bóng ngay ở ⅓ sân đối phương.
Khi đoạt bóng ở vị trí này, các trung vệ đối thủ thường đang đứng sai vị trí hoặc dâng cao. Chỉ cần 1 đường chuyền xuyên thấu ngay sau khi cướp bóng, tiền đạo sẽ đối mặt trực tiếp với thủ môn, mang đến cơ hội ghi bàn bất ngờ.
Gia cố hệ thống phòng ngự từ xa
Không ít người cho rằng Gegen-pressing chỉ dành riêng cho tấn công, nhưng thực tế đây được coi là hệ thống phòng ngự khôn ngoan. Bằng cách chặn đợt phản công của đối thủ ngay từ trứng nước, hàng hậu vệ đội nhà sẽ ít phải đối mặt với những pha đua tốc độ nguy hiểm.
Khi bị áp sát nghẹt thở, đối phương buộc phải chuyền bóng dài cho đối đồng đội nhưng tỷ lệ chính xác thường rất thấp. Đội nhà dễ dàng thu hồi bóng và thực hiện chu kỳ tấn công mới.
Có thể thấy chiến thuật Gegen-pressing là nỗi khiếp sợ của mọi hàng phòng ngự trong kỷ nguyên bóng đá hiện đại. Dù đòi hỏi rất cao về sự kỷ luật và thể lực, nhưng Gegen-pressing đã và đang là kim chỉ nam cho nhiều đội bóng tham vọng trong tương lai.